બજેટ 2023: હોસ્પિટાલિટી ઉદ્યોગે છેલ્લા બે વર્ષમાં ઘણા ઉતાર-ચઢાવ જોયા છે. તેનું સૌથી મોટું કારણ કોરોના મહામારી હતી. સારી વાત એ છે કે ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ચમક પાછી આવી રહી છે. આ ઉદ્યોગ કોરોના રોગચાળાની ઈજામાંથી ઝડપથી સાજા થઈ રહ્યો છે. જો તેને સરકાર તરફથી મદદ મળશે તો ટૂંક સમયમાં તે કોરોના પહેલા માત્ર ઉંચાઈ પર પહોંચશે જ નહીં પરંતુ ઊંચાઈના નવા રેકોર્ડ પણ બનાવશે. હોટેલ ઈન્ડસ્ટ્રીનું માનવું છે કે નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આ ઉદ્યોગના વિકાસને વેગ આપવા માટે બજેટ (બજેટ 2023)માં કેટલાક મોટા પગલા લઈ શકે છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ 1 ફેબ્રુઆરી, 2023ના રોજ કેન્દ્રીય બજેટ 2023 રજૂ કરશે. 2024ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારનું આ છેલ્લું પૂર્ણ બજેટ હશે.
હોટલ ઉદ્યોગ પર કોરોનાની મોટી અસર પડી હતી
હોટેલ ઈન્ડસ્ટ્રીનું કહેવું છે કે સરકારે હોટેલ રૂમ પરના જીએસટી દરમાં ફેરફાર કરવો જોઈએ. આનાથી હોટેલ ઉદ્યોગમાં સરેરાશ ઓક્યુપન્સી વધારવામાં મદદ મળશે. 2019માં સરેરાશ ઓક્યુપન્સી 65 ટકા હતી. નાણાકીય વર્ષ 2020-21ના પ્રથમ છ મહિનામાં તે ઘટીને 9 ટકા થઈ ગયો. જેની સીધી અસર હોટલ કંપનીઓને થઈ હતી. માર્ચ અને જૂન 2020 ની વચ્ચે, હોટેલ ઉદ્યોગને 8,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુની આવકનું નુકસાન થયું હતું. જેના કારણે હોટલ કંપનીઓ માટે તેમની લોન ચૂકવવી પણ મુશ્કેલ બની ગઈ હતી.
ક્રાઉન પ્લાઝા હોટેલ, ગ્રેટર નોઈડાના જનરલ મેનેજર શરદ ઉપાધ્યાયે જણાવ્યું હતું કે, "કોરોનાને કારણે હોટલ ઉદ્યોગને ઘણી બધી રદ્દીકરણનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. કંપનીઓએ તેમના કર્મચારીઓને આવક વિના પગાર ચૂકવવો પડ્યો હતો." પણજી સ્થિત ડબલટ્રી (હિલ્ટન ગોવા)ના શિવ બોઝે કહ્યું કે કોરોના રોગચાળા દરમિયાન કેટલીક ખૂબ સારી પ્રતિભાઓએ પણ કંપની છોડી દીધી હતી. તેની અસર આજે પણ આપણા કામમાં જોવા મળે છે.
હવે GSTના દરો શું છે?
હાલમાં હોટલના રૂમ પર 18 ટકા જીએસટી લાગે છે. સેફ્રોનસ્ટેજના તેજસ પરુલેકરે જણાવ્યું હતું કે જીએસટીના ઊંચા દર હોવા છતાં અમને ઇનપુટ ક્રેડિટની વધુ સુવિધા મળતી નથી. આમ છતાં, આ ક્ષેત્ર રોજગારીની તકો પેદા કરવામાં અન્ય ઘણા ક્ષેત્રો કરતાં આગળ છે. જો હોટલના રૂમ પરનો GST રેટ ઘટાડીને 12 ટકા કરવામાં આવે તો તેનાથી ઉદ્યોગને ઘણી રીતે ફાયદો થશે. આમાં મોટી સંખ્યામાં રોજગારીની તકો પણ ઉભી થશે.
હાલમાં, 7,500 રૂપિયાના ભાડાના રૂમ પર GSTનો દર 12 ટકા છે. વધુ ભાડાવાળા રૂમ પર 18% GST દર લાગુ પડે છે. આ વર્ષે 18 જુલાઈથી, 1,000 રૂપિયાથી ઓછી કિંમતના હોટેલ રૂમ પર પણ 12 ટકા જીએસટી લાગવાનું શરૂ થઈ ગયું છે. ફેડરેશન ઓફ હોટેલ એન્ડ રેસ્ટોરન્ટ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા (FHRAI) એ જણાવ્યું છે કે તે નાણામંત્રી હોટલ રૂમ પર GST દર 18 ટકાથી ઘટાડીને 12 ટકા કરવાની જાહેરાત કરે તેવી અપેક્ષા રાખે છે.
ટેક્સ-હોલિડેથી ઈન્ડસ્ટ્રીને ફાયદો થશે
ઈન્ડસ્ટ્રી ચેમ્બર PHDCCIએ કહ્યું છે કે હોટલ જેવા બિઝનેસને બે વર્ષની ટેક્સ-હોલિડે મળવી જોઈએ. ખરેખર, તે ક્ષેત્રોને સરકાર તરફથી વધુ મદદની જરૂર છે જે કોરોનાથી સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે. તેમને સરકાર તરફથી વધુ સમર્થનની જરૂર છે. બોસે કહ્યું કે ટેક્સના હાલના સ્લેબમાં વધારો ન કરવો જોઈએ, કારણ કે તે વધારવાથી હોટેલ ઉદ્યોગ પર પ્રતિકૂળ અસર થશે.