Budget 2023: 1 ફેબ્રુઆરીને સામાન્ય બજેટ રજૂ કરવામાં આવશે. બજેટના દરમિયાન ઘણા આવી ટેકનિકલ શબ્દો થાય છે. જેણે સમજવાની ઘણી પ્રકારની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડે છે. બજેટ ભાષણના દરમિયાન ટેક્સ એક્ઝેમ્પશન (Tax Exemption), ટેક્સ ડિડક્શન (Tax Deduction) અને ટેક્સ રિબેટ (Tax Rebate) જેવા શબ્દો સાંભળવા મળે છે. આવામાં બજેટ રજૂ થવા પહેલા તેનો અર્થ સમજવું જોઈએ. ઘણા લોકો છે, જે આ ત્રણ ટર્મ્સને લઇને ઘણી વખત કન્ફ્યુઝ રહેતા છે. ઘણા લોકો ટેક્સ એક્ઝેમ્પશન અને ડિડક્શનને એક જ વાત સમજમાં આવે છે કે. આ ત્રણ ટર્મ્સની પરિભાષા અને ઉપયોગ એક બીજાથી ખૂબ અલગ છે. આવો જાણીએ તેણે વિસ્તારથી..
ઇનકમના ઘણા આવા સ્ત્રોત છે જે ટેક્સની રેન્જમાં નથી આવત. એટલે કે આ રીતના સ્ત્રોતથી થવા વાળી ઇનકમ પર કોઇ ટેક્સ આપવાની જરૂરત નથી રહેતી. ટેકસ દેનદાર કાઢતા સમય પગારથી એક્જેમ્પ્ટ ઇનકમને સૌથી પહેલા ઘટાડે છે. માનીલો હાઉસ રેન્ટ ફાળો (HRD) ટેક્સની રેન્જમાં નથી આવતો. આ રીતે આ ફાળો લેવા પર તમે ટેક્સ એક્ઝેમ્પશન ક્લેમ કરી શકો છો. સેકશન 10(1)ના હેઠળ કૃષિ આવક પર પણ ટેક્સથી છૂટ મળે છે.
પગારથી એક્ઝેમ્પ્ટ ઇનકમ ઘટ્યા પછી તમારી ગ્રૉસ ટોટલ ઇનકમ આવે છે. આ ડિડક્શનના દ્વારા વધું પણ ઘટાડી શકે છે. ડિડક્શન ક્લેમ કરવા માટે તમને અમુક પસંદીદાર વિકલ્પોમાં રોકાણ કરવું પડે છે. અમુક ખાસ પ્રકારના ખર્ચ પર પણ તેણે ક્લેમ કરી શકાય છે. જેમ કે ઇનકમ ટેક્સમાં શેક્શન 80C ના હેઠળ હાજર વિકલ્પોમાં રોકાણ ક્લેમ કરી શકાય છે. આ રીતે અન્ય વિકલ્પોમાં ટેક્સ ફંડ, પબ્લિક પ્રોવિડેન્ટ ફંડ (PPF) નેશનલ સેવિંગ સર્ટિફિકેટ (NSC) જેવી યોજના શામેલ છે.
એક્જેમ્પશન અને ડિડક્શન બાદ વતવા વાળી રકમ કુલ ટેક્સેબલ ઇનકમ કરેામાં આવે છે. તેના પર ટેક્સ દેનદારી બનાવે છે. ટેક્સ કેલકુલેટ થઈ ગટા બાદ રિબેટ ઇનકમ ટેક્સના રૂપમાં આપવા વાળી રકમમાં રાહત મળે છે. આ ટેક્સની તે રકમ છે જેણે ટેક્સપેર્સને આપવાની જરૂરત નથી.