કેન્દ્રીના નરેન્દ્ર મોદી સરકારના છેલ્લા 9 પૂર્ણ બજેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઇનવેસ્ટર્સના માટે મિશ્ર રહ્યા છે. આ દરમિયાન મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમની પહોંચ નાના શહેરો સુધી પહોંચી ગઈ છે. 30 જૂન, 2014એ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની અસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) 9.75 લાખ કરોડ રૂપિયા હતા. 30 જૂન, 2023ના AUM 44.39 લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચી હતી. સપ્ટેમ્બરના અંતમાં તે 46.57 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યો હતો. આ આંકડા અસોસિયેશન ઑફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI)ના છે. ગયા વર્ષમાં ટેક્સના અમુક નિયમોમાં સરકારના ફેરફાર કરવાથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડના રોકાણકારોને ઝડકો લાગ્યો હતો.
ટેક્સના નિયમોમાં ફેરફાર
સરકારે 2014માં રજૂ સંપૂર્ણ બજેટમાં ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમોના માટે લૉન્ગ ટર્મ કેપિટલ ગેન્સ (LTCG) ટેક્સ વધાર્યો હતો. તેમાં 10 ટકાથી વધીને 20 ટકા કર્યો હતો. લૉન્ગ ટર્મ ડેટ ફંડ્સની યૂનિટના માટે હોલ્ડિંગ પીરિયડમાં 12 મહિનાથી વધીને 36 મહિના કરવામાં આવ્યો હતો. નાણાકીય વર્ષ 2022-23ના બજેટમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડના રોકાણકારને ફરી મોટા ઝટકા લગાવ્યા છે. સરકારે ઈક્વિટીમાં 35 ટકાથી ઓછા ઇનવેસ્ટ કરવા વાળા ડેટ ફંડોના કેપિટલ ગેન્સ ટેક્સ અને ઈન્ડેક્સેશન બેનેફિટને હટાવી દીધો છે.
ટેક્સ માટે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમના ત્રણ કેટેગરી
આ વર્ષની શરૂઆતમાં ફાઈનાન્શિયલ બિલમાં સુધારા બાદ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની સ્કીમમાં ત્રણ પ્રકારના ટેક્સના હેઠળ આવી ગઈ છે. પહેલી કેટેગરીમાં આવી સ્કીમ આવે છે જે 35 ટકા સુધી રોકાણ ઈક્વિટીમાં કરે છે. બીજી કેટેગરીમાં આવી સ્કીમ આવે છે જેનું રોકાણ ઇક્વિટીમાં 35-65 ટકા સુધી હોય છે. ત્રીજા કેટેગરીમાં એવી સ્કીમો આવે છે જેને ઈક્વિટીમાં રોકાણ 65 ટકાથી વધું છે.
1 લાખ રૂપિયાથી વધુંના LTCG પર 10 ટકા ટેક્સ
નાણાકીય બિલ 2018માં ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડના ગેંસ પર 10 ટકા ટેક્સ લગાવામાં આવ્યો હતો. ત્યારે નાણામંત્રી અરૂણ જેટલીએ કહ્યું હતું કે ઈક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડથી થયા 1 લાખ રૂપિયાથી વધુંના લૉન્ગ ટર્મ કેપિટલ ગેંસ પર 10 ટકા ટેક્સ લગાવશે. સરકારના આ પગલાથી સ્ટૉક માર્કેટને ઝટકો લાગ્યો હતો.
ELSSનું એયૂએમ 1.75 લાખ કરોડ પહોંચી
કેન્દ્રીના નરેન્દ્ર મોદી સરકારે 2014માં તેના પહેલા બજેટમાં ઈનકમ ટેક્સના સેક્શન 80Cની સીમાં 1 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 1.5 લાખ રૂપિયા કર્યા હતા. સેક્શન 80સી ના હેઠળ આવનારા ઈન્સ્ટ્રૂમેન્ટ્સમાં એક નાણાકીય વર્ષમાં 1.5 લાખ રૂપિયા સુધી ઇનવેસ્ટ કરવા પર ટેક્સ બેનિફિટ મળે છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડની ઈક્વિટી લિંક્ડ સેવિંગ્સ સ્કીમ સેક્શન 80 સી ના હેઠળ આવે છે. લાઈફ ઈન્શ્યોરેન્સ સ્કીમ, પીપીએફ, સુકન્યા સમૃધ્દ્રિ જેવી સ્કીમોં પણ આ સેક્શનના હેઠળ આવે છે. AMFIના અનુસાર, ELSSના અસેટ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) વધીને 30 જૂન, 2023એ 1.75 લાખ કરોડ રૂપિયા પર પહોંચી ગઈ છે. 30 જૂન, 2014નું આ 30,230 કરોડ રૂપિયા હતા.