Ayodhya Ram Mandir: મંદિરમાં કેમ કરવામાં આવે છે મૂર્તિની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા? જાણો મહત્વ અને વિધિ

Ayodhya Ram Mandir: વર્ષ 2024નો પહેલો મહિનો એટલે કે જાન્યુઆરી મહિનો સનાતન ધર્મમાં માનનારા લોકો માટે ખૂબ જ ખાસ રહેવાનો છે. આ મહિનો ઐતિહાસિક બનવા જઈ રહ્યો છે, કારણ કે આ મહિનામાં અયોધ્યામાં બની રહેલા ભવ્ય રામ મંદિરમાં રામ લલ્લાનો અભિષેક થવાનો છે. ભગવાન રામના બાળ સ્વરૂપની મૂર્તિ મંદિરના ગર્ભગૃહમાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે. હિંદુ ધર્મમાં કોઈપણ મંદિરમાં ભગવાનની મૂર્તિના અભિષેકનું ઘણું મહત્વ છે. ધાર્મિક ગુરુઓ અનુસાર, મંદિરમાં મૂર્તિના અભિષેક વિના ભગવાનની પૂજા અધૂરી માનવામાં આવે છે. 22 જાન્યુઆરીએ રામલલાની મૂર્તિનો અભિષેક કરવામાં આવશે. આવી સ્થિતિમાં ઘણા લોકો જાણવા માંગે છે કે પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા શું છે? તો ચાલો જાણીએ મંદિરમાં શા માટે મૂર્તિનો અભિષેક કરવામાં આવે છે અને તેનું ધાર્મિક મહત્વ શું છે...

પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા શું છે?

પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાનું મહત્વ

પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા પહેલા કોઈપણ મૂર્તિ પૂજાને યોગ્ય માનવામાં આવતી નથી. પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા દ્વારા, મૂર્તિને પ્રાણ શક્તિથી ભેળવીને દેવતામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. આ પછી તે પૂજાને લાયક બને છે. પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા બાદ મૂર્તિ સ્વરૂપમાં ઉપસ્થિત દેવી-દેવતાઓની વિધિ-વિધાન સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે, ધાર્મિક વિધિઓ અને મંત્રોચ્ચાર કરવામાં આવે છે.

એવું કહેવાય છે કે અભિષેક કર્યા પછી, ભગવાન સ્વયં તે પ્રતિમામાં હાજર થઈ જાય છે. જો કે, પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાની વિધિ માટે યોગ્ય તારીખ અને શુભ સમય હોવો ફરજિયાત છે. શુભ સમય વિના જીવન સંસ્કાર કરવાથી શુભ ફળ મળતું નથી.

પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાની વિધિ

સૌ પ્રથમ મૂર્તિને ગંગા જળ અથવા વિવિધ પવિત્ર નદીઓના પાણીથી સ્નાન કરાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ મૂર્તિને સ્વચ્છ કપડાથી લૂછીને નવા વસ્ત્રો પહેરાવવામાં આવે છે. આ પછી, મૂર્તિને શુદ્ધ અને સ્વચ્છ જગ્યાએ મૂકવામાં આવે છે અને ચંદનની પેસ્ટથી શણગારવામાં આવે છે. ત્યારબાદ બીજ મંત્રોના પાઠ કરીને જીવન પવિત્ર થાય છે. આ સમયે પંચોપચાર કરીને વિવિધ વિધિઓથી ભગવાનની પૂજા કરવામાં આવે છે. અંતે, આરતી કર્યા પછી, લોકોમાં પ્રસાદનું વિતરણ કરવામાં આવે છે.

આ મંત્રો સાથે કરવામાં આવે છે પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા

मानो जूतिर्जुषतामाज्यस्य बृहस्पतिर्यज्ञमिमं, तनोत्वरिष्टं यज्ञ गुम समिमं दधातु विश्वेदेवास इह मदयन्ता मोम्प्रतिष्ठ ।।

अस्यै प्राणाः प्रतिष्ठन्तु अस्यै प्राणाः क्षरन्तु च अस्यै, देवत्व मर्चायै माम् हेति च कश्चन ।।

ॐ श्रीमन्महागणाधिपतये नमः सुप्रतिष्ठितो भव, प्रसन्नो भव, वरदा भव ।।