નિર્મલા સીતારમણના બજેટમાં આ 8 બાબતો પર રહેશે સૌથી વધુ ફોકસ, શું તમે પણ આ બદલાવની રાખો છો અપેક્ષા?

Budget 2023 Wishlist: કેન્દ્રીય બજેટ 2023માં લોકોનો ઇન્ટ્રેસ વધુ જોવા મળી રહ્યો છે. કારણ કે 2024ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા નરેન્દ્ર મોદી સરકારનું આ છેલ્લું પૂર્ણ બજેટ છે. તેથી જ દરેકને કરદાતાઓ, રોકાણકારો, પગારદાર વર્ગ, ઉદ્યોગો પાસેથી પોતાની અપેક્ષાઓ હોય છે. કૃષિ ક્ષેત્ર ખાસ કરીને ખેડૂતોને આશા છે કે સરકાર તેમની આવક વધારવા માટે બજેટમાં મોટી જાહેરાતો કરશે. યુવાનો બજેટમાં રોજગારીની તકો વધારવાના પગલાંની રાહ જોઈ રહ્યા છે. શેરના રોકાણકારો લાંબા ગાળાના મૂડી લાભના નિયમોમાં ફેરફારની રાહ જોઈ રહ્યા છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ 1 ફેબ્રુઆરીએ કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરશે. અમે તમને એવી 8 બાબતો જણાવી રહ્યા છીએ, જેની જાહેરાત થવાની સૌથી વધુ અપેક્ષા છે.

1. કેપિટલ ગેઈન ટેક્સ (Capital Gains Tax)
મૂવેબલ અને જંગમ મિલકતના વેચાણથી થયેલા નફા પર કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ વસૂલવામાં આવે છે. સ્થાવર મિલકત એટલે ઘર, જમીન વગેરે. જંગમ અસ્કયામતો એટલે શેર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ એકમો વગેરે. હાલમાં, વિવિધ અસ્કયામતો માટે કેપિટલ ગેઈન ટેક્સના નિયમો અલગ-અલગ છે. તેનાથી લોકોમાં કેપિટલ ગેઈન ટેક્સ અંગે મૂંઝવણ ઊભી થાય છે. આ વખતે એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે સરકાર કેપિટલ ગેઈન ટેક્સના નિયમોને હળવા કરવા માટે કેન્દ્રીય બજેટ 2023માં જાહેરાત કરશે.

2. ઇન્ડીવિજ્યુઅલ ઇન્કમટેક્સ (Individual Income Tax)
વધતી જતી મોંઘવારીએ લોકોનું જીવન મુશ્કેલ બનાવી દીધું છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ તેમની મુશ્કેલીઓને અમુક અંશે દૂર કરી શકે છે. વ્યક્તિગત આવકવેરાના નિયમોને સરળ, પારદર્શક બનાવવાની સાથે સાથે તે ઓછી આવક ધરાવતા લોકો માટે ટેક્સ રેટ ઘટાડી શકે છે. સરકારે બે-ત્રણ વર્ષ પહેલા નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા દાખલ કરી હતી. પરંતુ, તે બહુ ફાયદાકારક નથી. આના પર પણ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.

3. કેપિટલ એક્સપેંડિચર (Capital Expenditure)
કેન્દ્રીય બજેટ 2023માં સરકાર મૂડી ખર્ચ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે છે. તે ખાનગી રોકાણ વધારવાના પગલાંની પણ જાહેરાત કરી શકે છે. ગયા બજેટમાં પણ સરકારે તેના મૂડી ખર્ચમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી હતી. ખાસ કરીને રસ્તાઓ સહિતની માળખાકીય સુવિધાઓ પાછળનો ખર્ચ વધી ગયો હતો. મૂડી ખર્ચમાં વધારો થવાથી રોજગારીની નવી તકો ઊભી કરવામાં મદદ મળે છે.

4. ફિસ્કલ ડેફિસિટ (Fiscal Deficit)
આ વખતે સૌથી વધુ નજર આ આંકડા પર રહેશે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સરકારના નાણાકીય સ્વાસ્થ્યને ઠીક કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. તેને ફિસ્કલ કોન્સોલિડેશન કહેવામાં આવે છે. આ નાણાકીય વર્ષ માટે રાજકોષીય ખાધ 6.4 ટકા રહેવાની ધારણા છે, જે સરકારના અંદાજ જેટલી જ છે. સરકાર નાણાકીય વર્ષ 2025-26 સુધીમાં રાજકોષીય ખાધ ઘટાડીને 4.5 ટકા કરવા માંગે છે.

5. ફૂડ સબસિડી બિલ (Food Subsidy Bill)
કેન્દ્રીય બજેટ 2023માં લોકો ફૂડ સબસિડીના ડેટા પર પણ નજર રાખશે. કોરોના મહામારી દરમિયાન આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના લોકોને રાહત આપવા માટે સરકારે ફ્રી-ફૂડ સ્કીમ શરૂ કરી હતી. તેના કારણે સરકાર પર ખાદ્ય સબસિડીનો બોજ ઘણો વધી ગયો હતો. એવું માનવામાં આવે છે કે આગામી નાણાકીય વર્ષમાં ફૂડ સબસિડી પર સરકારના ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે.

6. ખાતર સબસિડી (Fertilizer Subsidy)
આગામી નાણાકીય વર્ષમાં ખાતર સબસિડી પર સરકારનો ખર્ચ પણ ઓછો રહેવાની ધારણા છે. તેનું કારણ એ છે કે વૈશ્વિક બજારમાં ખાતરના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. ગયા વર્ષે યુક્રેન પર રશિયાના હુમલા બાદ વૈશ્વિક બજારમાં ખાતરના ભાવમાં ઘણો વધારો થયો હતો. જેના કારણે સરકારનો ખાતર પાછળનો ખર્ચ પણ વધી ગયો છે.