Karnataka Elections: કર્ણાટકમાં કોંગ્રેસ પૂર્ણ બહુમત સાથે સરકાર બનાવવા જઈ રહી છે. જો કે દિલ્હી હવે કેટલું દૂર છે તે અંગે ચોક્કસ કહી શકાય નહીં. કર્ણાટકમાં મળેલી જીતે કોંગ્રેસનો ઉત્સાહ વધાર્યો છે પરંતુ આવતા વર્ષે લોકસભાની ચૂંટણી માટે તેને મહત્વની રણનીતિ બનવી પડશે. લગભગ 20 વર્ષ પહેલાં, ભાજપના ગઠબંધન રાષ્ટ્રીય લોકશાહી ગઠબંધન (NDA) એ 2003માં મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને છત્તીસગઢમાં જંગી જીત બાદ 2004માં વહેલી લોકસભા ચૂંટણી જીતવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જો કે, રાજ્યોમાં જીતથી ઉત્સાહિત, એનડીએ કેન્દ્રમાં પાછા ફરી શક્યું નહીં. એનડીએમાં ભાજપના સાથી પક્ષો તેલુગુ દેશમ પાર્ટી અને જનતા દળ (યુનાઈટેડ)ની બેઠકો બે આંકડા સુધી પણ પહોંચી શકી નથી.
Karnataka Elections: કર્ણાટક પછી દિલ્હી કેટલું દૂર? કોંગ્રેસ માટે કઈ વ્યૂહરચના અસરકારક સાબિત થઈ શકે?
કર્ણાટક ચૂંટણી: કોંગ્રેસે કર્ણાટકમાં પ્રચંડ બહુમતી સાથે જીત મેળવી છે. જોકે દિલ્હી કેટલું દૂર છે તે કહેવું વહેલું ગણાશે. ભૂતકાળમાં એવું પણ બન્યું છે કે રાજ્યોમાં શાનદાર પ્રદર્શન કરવા છતાં પાર્ટીઓ લોકસભામાં પાછળ રહી ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં કોંગ્રેસને આ જીત કેવી રીતે મળી અને આ જીતનો અર્થ શું છે અને આગામી લોકસભા ચૂંટણી માટે કઈ રણનીતિ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે તે જાણવું રસપ્રદ રહેશે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ May 14, 2023 પર 1:31 PM
બીજા ઘણા રાજ્યોમાં પણ આવું જ બન્યું છે. દિલ્હીમાં, આમ આદમી પાર્ટીને 2014 થી બમ્પર બહુમતી મળી રહી છે પરંતુ લોકસભામાં તે સારું પ્રદર્શન કરી રહી નથી. જો આપણે કર્ણાટકની જ વાત કરીએ તો 2009માં ભાજપે તેમાં જીત મેળવી હતી પરંતુ કેન્દ્રમાં સરકાર કોંગ્રેસના નેતૃત્વમાં યુપીએ દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી. આવી સ્થિતિમાં કોંગ્રેસ માટે એ કહેવું વહેલું ગણાશે કે દિલ્હી દૂર નથી. જોકે આ જીત મનોબળ વધારવાનું કામ કરી રહી છે.
પાર્ટીના નેતા રાહુલ ગાંધી અને ભારત જોડો યાત્રાને શ્રેય આપી રહ્યા છે
પાર્ટીના નેતાઓએ વિલંબ કર્યા વિના રાહુલ ગાંધી અને તેમની ભારત જોડો યાત્રાને આપી દીધી જેના આધારે કર્ણાટકમાં વિજય હાંસલ થયો. રાહુલ ગાંધીએ ગયા વર્ષે 2022માં ભારત જોડો યાત્રા શરૂ કરી હતી અને આ અંતર્ગત તેમણે દક્ષિણથી ઉત્તર સુધીના રાજ્યોને આવરી લીધા હતા. પાર્ટીના નેતાઓ આને કર્ણાટકની જીતનો શ્રેય આપી રહ્યા છે. તે જ સમયે, ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન સિદ્ધારમૈયા (75), ઓબીસી કુરુબા સમુદાયના નેતાઓ ડીકે શિવકુમાર (60) અને વોક્કાલિંગા અને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગે (80) જેવા સ્થાનિક નેતાઓ સખત મહેનતનો શ્રેય નથી આપી રહ્યા. આ ત્રણેય નેતાઓએ કર્ણાટકમાં કોંગ્રેસની સફળતાની ગાથા લખી હતી, પરંતુ પાર્ટીમાં સફળતાનો શ્રેય ગાંધી પરિવાર અને નિષ્ફળતા સ્થાનિક નેતાઓને આપવો એ સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ ખડગેને પહેલી મોટી સફળતા મળી
ગયા વર્ષે ઓક્ટોબર 2022માં મલ્લિકાર્જુન ખડગે કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ બન્યા હતા. આ પછી તેમના નેતૃત્વમાં કોંગ્રેસે કર્ણાટકમાં શાનદાર જીત મેળવી છે. કર્ણાટકની જીત એટલા માટે પણ ખાસ છે કારણ કે તેઓ 1999થી અહીં મુખ્યમંત્રી પદની રેસમાં હતા પરંતુ ક્યારેય સફળ ન થઈ શક્યા.
રાહુલ ગાંધી ‘ભારત જોડો યાત્રા' દરમિયાન 21 દિવસ કર્ણાટકમાં હતા.
કર્ણાટકની જીતમાં ભારત જોડો યાત્રાની ભૂમિકા અંગે પાર્ટી પ્રવક્તા રાહુલ ગાંધીની રાજ્ય મુલાકાતનું ઉદાહરણ આપી રહ્યા છે. રાહુલ ગાંધીએ દક્ષિણના રાજ્યો એટલે કે તમિલનાડુ, કેરળ, કર્ણાટક, આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણામાં 59 દિવસનો પ્રવાસ કર્યો જેમાં 21 દિવસ કર્ણાટકમાં વિતાવ્યા અને આ દરમિયાન તેમણે કર્ણાટકમાં 557 કિમી ચાલી. રાહુલ ગાંધીએ મૈસૂરમાં વરસાદમાં ભાષણ પણ આપ્યું હતું. આ મુલાકાત દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ગુજરાતમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાઈ હતી, જેમાં કોંગ્રેસ માત્ર હિમાચલ પ્રદેશમાં જ સરકાર બનાવવામાં સફળ રહી હતી.
કોંગ્રેસ માટે કર્ણાટકની જીત કેટલી મહત્વની છે?
2018માં રાજસ્થાન, છત્તીસગઢ અને મધ્યપ્રદેશ જીત્યા બાદ કોંગ્રેસ કોઈપણ મોટા રાજ્યમાં જીત મેળવવામાં નિષ્ફળ રહી છે. આ સિવાય પાર્ટી પણ રોકડની તંગીનો સામનો કરી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિ ધરાવતા રાજ્યમાં કર્ણાટક જીતવાથી તેને આગામી વર્ષ 2024માં લોકસભાની તૈયારીમાં મદદ મળશે. 2022-23માં કર્ણાટકની જીડીપી લગભગ 24 હજાર કરોડ ડોલર હતી. 2014 અને 2019માં ખરાબ હાર અને અનેક રાજ્યોની ચૂંટણીઓમાં સતત હારને કારણે વિરોધ પક્ષોમાં કોંગ્રેસનો વિશ્વાસ નબળો પડ્યો.
જો કે, હવે કર્ણાટકની જીત સાથે, તે વિપક્ષી પાર્ટીઓમાં નેતૃત્વનો દાવો કરવામાં સક્ષમ બનશે અને 2024ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ સામે એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બની શકે છે. જો કે, વિપક્ષી પાર્ટીઓમાં કોંગ્રેસે હજુ પણ આ વર્ષે આવનારી ચૂંટણીમાં પોતાની ક્ષમતા બતાવવાની છે. આ વર્ષે રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, તેલંગાણા, છત્તીસગઢ અને મિઝોરમમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી છે. આમાંથી ઓછામાં ઓછા ત્રણ રાજ્યોમાં કોંગ્રેસ અને ભાજપની સીધી ટક્કર છે.
કોંગ્રેસ માટે કઈ વ્યૂહરચના અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે
કર્ણાટકમાં ગયા વર્ષથી હિજાબ અને હલાલનો મુદ્દો ચર્ચામાં છે. જોકે કર્ણાટકમાં ભાજપનું હિન્દુત્વ અભિયાન સફળ થઈ શક્યું નથી. આવી સ્થિતિમાં કોંગ્રેસે સમજવું જોઈએ કે મોંઘવારી અને બેરોજગારી જેવા મહત્ત્વના મુદ્દાઓ તેનું મહત્ત્વનું હથિયાર સાબિત થઈ શકે છે. કોંગ્રેસ હવે એવી છાપ ઉભી કરવાનો પ્રયાસ કરશે કે આ બહુમતી કેન્દ્રમાં મોદીના પ્રદર્શન પર જાહેર અભિપ્રાય છે, રાહુલ ગાંધીને કેન્દ્રના મંચ પર લાવશે.
જો કે, કોંગ્રેસ એકલા કર્ણાટકના નાણાકીય સંસાધનોની મદદથી કેન્દ્રમાં પોતાને સત્તા પર લાવી શકશે નહીં. આ માટે પાર્ટીને સંસાધનોની સાથે સમર્પિત પાર્ટી કેડર અને બૂથ કાર્યકરોની જરૂર છે. દેશના 19 રાજ્યોમાં 209 લોકસભા સીટો પર કોંગ્રેસ સીધી લડાઈમાં છે. આવી સ્થિતિમાં, જો પાર્ટી આ દરેક રાજ્યોમાં સિદ્ધારમૈયા, શિનકુમાર અને ખડગે જેવા સ્થાનિક નેતાઓને વિકસાવે છે, તો 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટી માટે રાજકીય પવન બદલાઈ શકે છે.
(લેખ: ઇફ્તિખાર ગિલાની, પત્રકાર, હાલમાં અંકારા, તુર્કીમાં છે. વ્યક્ત કરેલા મંતવ્યો લેખકના પોતાના છે અને તે મનીકંટ્રોલના મંતવ્યો રજૂ નથી કરતા)
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.