Ayodhya Ram Mandir: મંદિરમાં કેમ કરવામાં આવે છે મૂર્તિની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા? જાણો મહત્વ અને વિધિ

પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા પહેલા કોઈપણ મૂર્તિ પૂજાને યોગ્ય માનવામાં આવતી નથી. પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા દ્વારા, મૂર્તિને પ્રાણ શક્તિથી ભેળવીને દેવતામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. આ પછી તે પૂજાને લાયક બને છે. પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા બાદ મૂર્તિ સ્વરૂપમાં ઉપસ્થિત દેવી-દેવતાઓની વિધિ-વિધાન સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે, ધાર્મિક વિધિઓ અને મંત્રોચ્ચાર કરવામાં આવે છે.

એવું કહેવાય છે કે અભિષેક કર્યા પછી, ભગવાન સ્વયં તે પ્રતિમામાં હાજર થઈ જાય છે. જો કે, પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાની વિધિ માટે યોગ્ય તારીખ અને શુભ સમય હોવો ફરજિયાત છે. શુભ સમય વિના જીવન સંસ્કાર કરવાથી શુભ ફળ મળતું નથી.

પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાની વિધિ

સૌ પ્રથમ મૂર્તિને ગંગા જળ અથવા વિવિધ પવિત્ર નદીઓના પાણીથી સ્નાન કરાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ મૂર્તિને સ્વચ્છ કપડાથી લૂછીને નવા વસ્ત્રો પહેરાવવામાં આવે છે. આ પછી, મૂર્તિને શુદ્ધ અને સ્વચ્છ જગ્યાએ મૂકવામાં આવે છે અને ચંદનની પેસ્ટથી શણગારવામાં આવે છે. ત્યારબાદ બીજ મંત્રોના પાઠ કરીને જીવન પવિત્ર થાય છે. આ સમયે પંચોપચાર કરીને વિવિધ વિધિઓથી ભગવાનની પૂજા કરવામાં આવે છે. અંતે, આરતી કર્યા પછી, લોકોમાં પ્રસાદનું વિતરણ કરવામાં આવે છે.

આ મંત્રો સાથે કરવામાં આવે છે પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા

मानो जूतिर्जुषतामाज्यस्य बृहस्पतिर्यज्ञमिमं, तनोत्वरिष्टं यज्ञ गुम समिमं दधातु विश्वेदेवास इह मदयन्ता मोम्प्रतिष्ठ ।।

अस्यै प्राणाः प्रतिष्ठन्तु अस्यै प्राणाः क्षरन्तु च अस्यै, देवत्व मर्चायै माम् हेति च कश्चन ।।

ॐ श्रीमन्महागणाधिपतये नमः सुप्रतिष्ठितो भव, प्रसन्नो भव, वरदा भव ।।